De eerste missie van de universiteit blijft onderwijs

De onderwijsfunctie van universiteiten dreigt te bezwijken onder een fixatie op onderzoeksprestaties. Een omslag in het academische denken is nodig, zeker nu het hoger onderwijs financieel onder druk staat.

Veel wetenschappers zien onderwijs als corvee. Onderling spreken hoogleraren en docenten over hun ‘onderwijslast’, dat deel van hun tijd dat ze helaas niet aan onderzoek kunnen besteden. Hebben onderzoekers dan een hekel aan studenten? Vinden ze het vervelend om college te geven of een practicum te verzorgen? Nee, natuurlijk niet. Iedereen vindt het leuk om kennis te delen op zijn eigen expertisegebied. Praktisch alle wetenschappers hebben hart voor hun vak en kunnen er gepassioneerd over vertellen. Bovendien inspireren discussies met jonge mensen; contact met studenten levert ook ideeën op voor het eigen onderzoek.

Leven in technosferen

We’re breaking and rebuilding and we’re growing, always guessing
Never knowing
We’re shocking, but we’re nothing
We’re just moments, we’re clever, but we’re clueless
We’re just human, amusing and confusing
We’re trying, but where is this all leading?
We’ll never know

Jack Johnson (2005) “Never Know”, van de CD In Between Dreams

Mens en technologie zijn innig verbonden. De mens maakt technologie en vindt zich door die technologie constant opnieuw uit. Nieuwsgierigheid, onderzoeken, bouwen zit in ons bloed. Van holbewoners hebben we ons ontwikkeld tot flatbewoners. We halen ons eten in de supermarkt en voelen ons thuis in constructies van gewapend beton, met ingebouwd toilet en flatscreen 3DTV. Daarom typeerde de Duitse antropoloog Helmuth Plessner de mens als “van nature kunstmatig”. Onze manier van leven wordt mogelijk gemaakt door de technologie die ons omringt. Technologie bepaalt daarmee in hoge mate wie we zijn, wat het betekent om mens te zijn, zowel in fysieke als mentale zin.