Promovendi – kijk verder dan je proefschrift!

Niet-academische vaardigheden zoals co-creatie komen promovendi binnen en buiten de wetenschap van pas, volgens onderzoekers Tjerk Wardenaar en Stefan de Jong.

Kennis voor Klimaat – het FES-programma voor klimaatadaptatie – hield vorige week een midterm evaluatie bijeenkomst. Aan het eind van de middag werd aan zes buitenlandse klimaatwetenschappers gevraagd een reflectie te geven op het programma. De promovendi van het programma kregen in deze reflecties opvallend veel aandacht.

Aan de ene kant werd er kritisch opgemerkt dat promovendi niet de meest geschikte onderzoekers zijn voor de geambieerde co-creatie aanpak van het programma. Co-creatie – gezamenlijke kennisontwikkeling door kennisproducten en –gebruikers – is een lastig proces van dialoog, vertalen en integreren. Vaardigheden die je niet kan en mag verwachten van iemand aan het begin van zijn carrière. Aan de andere kant werden de promovendi van het programma gezien als belofte voor de toekomst. Waar deelnemers nu worstelen met co-creatie, zal deze generatie vanuit hun toekomstige functies (in de wetenschap, het beleid of het bedrijfsleven) weten hoe er samengewerkt moet worden.

Grote onderzoeksprogramma’s moeten de ‘juiste mensen’ stimuleren

Vorige maand was één van ons in Tucson (Arizona) op de Climate Adaptation Futures conferentie. Begrippen als collaboration, stakeholders, en co-production vlogen met grote regelmaat over de tafel. Het illustreert de populariteit om als klimaatwetenschapper samen te werken met “gebruikers”. “Gebruikers” mag dan klinken als “verslaafden”, in de wetenschap zijn zij allesbehalve passief. Overheden, bedrijven en NGO’s willen en kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan de productie van (wetenschappelijke) kennis.

Samenwerking tussen kennisaanbieders en kennisgebruikers kan heel productief zijn, maar zij is niet gemakkelijk. Het is hard werken, kost tijd en vergt toewijding van de betrokkenen. De sleutel voor succes blijkt hierbij de deelname van de ‘juiste personen’. Deelnemers aan succesvolle projecten merken in dit opzicht vaak op dat ze ‘een goede groep mensen hadden’ of dat de ‘projectleider een geweldige rol speelde in het overbruggen van twee werelden.’ De rol van individuen (b)lijkt dus cruciaal.

Dat verzin je toch niet

De toenemende aandacht voor maatschappelijke relevantie, de focus op academische excellentie en de moordende concurrentie in het binnenhalen van onderzoeksgeld en de daarbij noodzakelijk publicaties zijn aan de orde van dag bij het nastreven van een wetenschappelijke loopbaan. Dit kan sommige onderzoekers inspireren, anderen juist frustreren en demotiveren. De affaire Stapel –de hoogleraar die betrapt werd op doelbewuste fraude- laat zien dat het tijd is voor zowel reflectie als actie.